คิดว่าวันนึง ‘สถาปนิก’ หน้าไซต์งาน จะกลายร่างเป็นหุ่นฮิวแมนนอยด์ไปเลยไหม?
ลองนึกภาพตามผมเล่นๆ… สมัยก่อนเวลาเราอยากสร้างบ้าน หรือทำร้านกาแฟสักร้าน ภาพในหัวของคำว่า “สถาปนิก” มักจะเป็นพี่ใส่เสื้อเชิ้ตเท่ๆ นั่งร้านกาแฟ ดื่มอเมริกาโน่เย็น แล้วนั่งขมวดคิ้วสเกตช์ภาพลงบนแท็บเล็ตใช่ไหมครับ?
แต่พอมานั่งดูพวกข่าวเทคโนโลยีช่วงนี้… สมองกล AI แม่งเก่งขึ้นทุกวัน หุ่นยนต์เดินได้ก็เริ่มเนียนตาขึ้นเรื่อยๆ มันเลยชวนให้เอะใจขึ้นมาเหมือนกันนะว่า “เฮ้ย… วันนึงตำแหน่งสถาปนิกมันจะโดนหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ยึดไปเลยหรือเปล่าวะ?”

ถ้านั่งคุยกันตามตรงแบบคนวงใน ผมมองว่าเรื่องนี้มันไม่ได้มองง่ายๆ แค่ “โดนแย่งงาน” หรือ “ไม่โดน” แต่มันมีหลายมิติที่โคตรน่าสนใจเลยครับ
ถ้าพูดถึงเรื่องคิดแบบ คำนวณโครงสร้าง… ต้องยอมรับว่า AI มันแซงคนไปไกลแล้ว ลองคิดดูดิ สั่งโพรพป์ไปแค่ไม่กี่คำว่าอยากได้บ้านสไตล์จาปันดิ 2 ชั้น แสงเข้าทิศตะวันออก ตอนนี้อัลกอริทึมปัญญาประดิษฐ์มันเสกแปลนพร้อมภาพจำลอง 3D ออกมาเป็นร้อยๆ แบบในเวลาไม่ถึงนาทีแล้วครับ! ถ้าวันไหนมีคนเอาระบบตรงนี้ไปใส่ไว้ในร่างหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่เดินไปเดินมาได้ มันก็เหมือนเรายกอาจารย์สถาปัตย์ระดับหัวกระทิของโลกมาเดินอยู่ข้างๆ นั่นแหละ จิ้มหน้าจอแล้วยิงแบบแปลนสามมิติออกมากลางอากาศให้ดูสดๆ ตรงนั้นเลย จะแก้ตรงไหนก็ทำได้ทันที ไม่ต้องรอนัดฟังแบบสัปดาห์หน้าให้เสียเวลา
ส่วนเรื่องคุมงานหน้าไซต์… นี่แหละที่หุ่นฮิวแมนนอยด์จะโชว์เหนือ จุดอ่อนของโปรแกรมในคอมพิวเตอร์ยุคนี้คือมันลุกขึ้นมาเดินย่ำโคลนดูหน้างานจริงไม่ได้ แต่นึกภาพหุ่นยนต์ทรงมนุษย์ที่เดินถือเลเซอร์วัดระยะเข้าไซต์งานสิครับ!

มันสแกนตรวจรอยแตกร้าวของเสาปูนด้วยคลื่นอัลตราโซนิก ใช้สายตามองทะลุผนังเช็กว่าช่างหมกเม็ดเรื่องสายไฟหรือท่อประปาไหม ทุกอย่างจะแม่นยำระดับไมครอนชนิดที่ว่าโฟร์แมนยังต้องยอมแพ้
แต่… จุดที่หุ่นยนต์ไม่มีวันสู้คนได้เลย คืออะไรรู้ไหมครับ? มันคือเรื่องของ “ความรู้สึก“ นี่แหละ
การออกแบบบ้านหรืออาคารสักหลัง มันไม่ใช่แค่การเอาปูน เสา และหลังคามาประกอบกันตามหลักวิศวกรรมนะ แต่มันคือการสร้าง “พื้นที่ชีวิต”
เวลาลูกค้าเดินมาคุยกับสถาปนิก

เขาไม่ได้อยากได้แค่อาคารที่ระบายอากาศดีตามทฤษฎี แต่เขามาพร้อมกับโจทย์ชีวิต เช่น “พี่ครับ ผมอยากได้มุมจิบกาแฟตอนเช้าที่มองเห็นลูกวิ่งเล่นในสวนชัดๆ“ หรือ “อยากให้ห้องนอนมันรู้สึกอบอุ่น รู้สึกปลอดภัย เวลาท้อจากงานกลับมา“
ความเหงา ความรัก ความอบอุ่น หรือความทรงจำพวกนี้… AI มันทำได้มากที่สุดแค่ “จำลองให้ดูเหมือนเข้าใจ“ แต่ตัวมันไม่เคยรู้สึกจริงๆ ดังนั้น งานออกแบบที่ต้องเค้นเอาหัวใจและความเป็นมนุษย์ออกมา ยังไงซะ… ศิลปะจากสมองและจิตวิญญาณของคนจริงๆ ก็ยังกินขาดอยู่ดี
แล้วสรุปอนาคตมันจะออกหน้าไหน?
ผมว่าสถาปนิกไม่ได้ตกงานหรอกครับ แต่รูปแบบการทำงานจะเปลี่ยนไปแบบหน้ามือเป็นหลังมือเลยมากกว่า
จากเดิมที่ต้องมานั่งตัดโมเดล วาดแบบทีละเส้น สถาปนิกในอนาคตจะขยับไปเป็น “ผู้กำกับความคิด” (Creative Director) ทำหน้าที่คุยกับคน ฟังความรู้สึกคน แล้วส่งต่อรายละเอียดที่เหลือให้ “น้องหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์” รับหน้าที่เป็นมือขวา คอยไปลุยหน้าไซต์ คำนวณความแข็งแรง และดึงภาพในหัวออกมาให้กลายเป็นเรื่องจริง
หุ่นยนต์อาจจะสร้าง “ตึกที่สมบูรณ์แบบ” ได้แบบไม่ผิดพลาด… แต่ถ้าเป็น “บ้านที่มีชีวิต” ยังไงก็ต้องใช้มนุษย์สร้างอยู่ดีนั่นแหละครับ